Z radością informujemy o rozpoczęciu realizacji nowego projektu „Kronikarze Regionu 2.0 – Pasja odkrywania dla uczniów wybitnie uzdolnionych”, współfinansowanego ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Projekt to interdyscyplinarne przedsięwzięcie edukacyjne adresowane do 150 szczególnie uzdolnionych naukowo uczniów klas V–VIII szkół podstawowych z województw: dolnośląskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego – obszarów tzw. Ziem Zachodnich, przyłączonych do Rzeczypospolitej po 1945 r.

👉 Cel projektu
Wzmacnianie kompetencji badawczych, historycznych i cyfrowych młodzieży oraz kształtowanie świadomej więzi z wielokulturowym dziedzictwem regionu, powstałym w wyniku powojennych migracji i transformacji społeczno-gospodarczych.

👉 Struktura działań
Projekt realizowany jest w trzech komplementarnych modułach dydaktycznych, wspieranych przez proces tutoringu akademickiego:

  1. Regionalne Laboratoria Wiedzy – warsztaty stacjonarne poświęcone analizie źródeł, metodologii regionalistycznej, digitalizacji artefaktów oraz krytyce materiałów archiwalnych.
  2. Kronikarz 2.0 – cykl webinariów synchronicznych z wykorzystaniem narzędzi interaktywnych (ankiety, quizy, pokoje tematyczne). Uczniowie poznają zasady wyszukiwania cyfrowych archiwaliów, projektowania e-kronik i geolokalizacji zdarzeń.
  3. Akademia Młodego Kronikarza – spotkania inspiracyjno-konsultacyjne z regionalistami i naukowcami w każdym z regionów, wzbogacone o panele dyskusyjne sprzyjające wymianie doświadczeń.

Kronikarze Regionu 2.0 – materiały do pobrania

Kronika cyfrowa


📁

Repozytorium

📊

Raporty

 

RAPORT Z PRAC BADAWCZYCH
Nowogard – Mury Obronne
Projekt: Kronikarze Regionu 2.0
 
Badania terenowe dotyczące murów obronnych w Nowogardzie przeprowadzono w ramach projektu edukacyjno-regionalistycznego „Kronikarze Regionu 2.0”. Uczestnicy projektu – uczniowie Szkoły Podst. Nr 1 w Nowogardzie  – podjęli działania mające na celu rozpoznanie i opisanie zachowanych elementów średniowiecznych umocnień miejskich, a także zgromadzenie dokumentacji fotograficznej i kwerendę źródeł historycznych.
 
Terenem badań był obszar dawnego średniowiecznego Nowogardu, obejmujący przestrzeń w pobliżu dzisiejszych ulic Warszawskiej i 700-lecia, jak również rejon dawnego zamku biskupiego. W pierwszej kolejności uczniowie przeprowadzili rekonesans terenowy, podczas którego dokonano lokalizacji widocznych reliktów murów oraz rozpoznania ich charakterystycznych cech. Obchodząc obszar dawnych fortyfikacji, sporządzono opis sytuacyjny, a następnie odtworzono wstępny obrys możliwego przebiegu dawnej linii murów. W trakcie prac terenowych wykonano dokumentację fotograficzną, która obejmuje zarówno ujęcia ogólne, jak i szczegółowe fotografie detali konstrukcyjnych. Wykonano również szkice odzwierciedlające rozmieszczenie fragmentów murów i ich relację do współczesnej zabudowy.
 
W toku badań ustalono, że mury obronne Nowogardu zostały wzniesione najprawdopodobniej w XIV wieku z inicjatywy biskupów kamieńskich, do których należało miasto. System obronny obejmował pierwotnie mur kamienny z basztami, bramami miejskimi oraz systemem fos. Do dziś przetrwały jedynie stosunkowo niewielkie relikty tego zespołu fortyfikacyjnego. Charakterystycznym elementem zaobserwowanym podczas badań jest kamień polny, który stanowił podstawowy materiał konstrukcyjny. Zauważalne są również późniejsze przemurowania, świadczące o adaptacjach i naprawach wykonywanych w późniejszych okresach. Aktualnie zachowane fragmenty posiadają zróżnicowany stan techniczny: od stosunkowo dobrze zachowanych odcinków, widocznych przy ulicy Warszawskiej, poprzez fragmenty wtórnie wkomponowane w zabudowania w rejonie ulicy 700-lecia, aż po relikty fundamentowe znajdujące się w pobliżu dawnego zamku biskupiego.
 
Uczniowie, oprócz badań terenowych, przeprowadzili również kwerendę źródeł historycznych i ikonograficznych. Wykorzystano dostępne publikacje regionalne, materiały archiwalne oraz dawne mapy przedstawiające układ miasta. Zebrano również przekazy ustne od mieszkańców, które pozwoliły na lepsze zrozumienie skali oraz zakresu pozostałości murów. Zestawienie materiałów terenowych ze źródłami historycznymi wykazało dużą zbieżność między zachowanymi reliktami a dawnymi przekazami opisującymi średniowieczny układ urbanistyczny miasta.
 
Przeprowadzone prace pozwoliły na sformułowanie kilku obserwacji natury historycznej i konserwatorskiej. Zachowane fragmenty murów stanowią cenny relikt średniowiecznej historii Nowogardu. Ich obecny stan jest jednak niejednorodny i wymaga dalszej inwentaryzacji oraz specjalistycznych działań ochronnych. Uczniowska dokumentacja terenowa wskazuje na możliwość wytyczenia historycznej trasy murów i przygotowania materiałów edukacyjnych dla mieszkańców i turystów, co mogłoby znacząco przyczynić się do popularyzacji lokalnego dziedzictwa. Analiza źródeł historycznych potwierdza znaczenie murów jako kluczowego elementu obronnego miasta, które w średniowieczu pełniło ważną funkcję administracyjną i gospodarczą w regionie należącym do biskupów kamieńskich.
 
Badania wykonane przez uczniów dowiodły, że lokalne dziedzictwo materialne, nawet w postaci fragmentarycznej, posiada istotny potencjał edukacyjny. Dzięki zaangażowaniu młodzieży udało się stworzyć dokumentację fotograficzną i szkicową, która może stanowić wstęp do dalszych badań oraz działań informacyjnych. Zebranie danych terenowych i źródłowych pozwala sformułować wniosek o konieczności podjęcia dalszych kroków: profesjonalnej inwentaryzacji konserwatorskiej, opracowania ścieżki dydaktycznej, a także przygotowania krótkiej broszury informacyjnej opisującej historię murów obronnych Nowogardu. Wydaje się uzasadnione, aby w przyszłości objąć pozostałości murów lepszą opieką i uwzględnić je w działaniach popularyzujących historię regionu.
 
Przedstawiony raport dokumentuje prace realizowane w ramach projektu „Kronikarze Regionu 2.0” i stanowi podstawę do pogłębienia badań nad dziedzictwem kulturowym Nowogardu. Badania te przyniosły wymierne efekty edukacyjne i poznawcze, a także uświadomiły uczestnikom znaczenie działań na rzecz ochrony lokalnych zabytków. Dzięki nim poszerzono wiedzę o przeszłości miasta oraz wzmocniono poczucie odpowiedzialności za zachowanie materialnych świadectw jego historii.

 

Zdjecie-WhatsApp-2025-11-08-o-13.00.06_201c463a
Zdjecie-WhatsApp-2025-11-08-o-13.00.06_421d6b5a

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu wspierania rozwoju uczniów wybitnie uzdolnionych.